به گزارش روابط عمومی و امور بین الملل سازمان بهزیستی کشور، دکتر عبدالرضا اسدی معاون پیشگیری از آسیب های اجتماعی مرکز فوریتهای اجتماعی سازمان بهزیستی کشور با اعلام این خبر گفت:این برنامه با تکیه بر قریب به یک دهه تجربه مستمر و حضور میدانی در تمامی استانهای کشور، اکنون به عنوان یک راهبرد پیشگیرانه در مدیریت آسیبهای اجتماعی تثبیت شده است که در فرآیند عملیاتی خود، نه تنها بر انتقال دانش تکیه دارد، بلکه بر تقویت «خودمراقبتی» به عنوان یک کنش فعالانه برای بازآفرینی سلامت اجتماعی تمرکز کرده است.
وی افزود:در مواجهه با چالشهای نوظهور و پیچیدگیهای آسیبهای اجتماعی در بافتهای محلهمحور، رویکردهای سنتی مبتنی بر «آموزشهای تکبعدی»، دیگر پاسخگوی نیازهای جاری جوامع نیستند. از این رو، برنامه ملی خاتم در سال جاری، با اتخاذ رویکردی انتقادی و علمی، وارد فاز جدیدی از « بازنگری ساختاری در پروتکلهای پیشگیرانه » شده است. این تحول، صرفاً یک تغییر در محتوا نیست، بلکه بازتعریف چارچوبهای برنامه از «انتقال دانش» به سمت « تدوین پروتکلهای عملیاتی پیشگیرانه » است؛ پروتکلهایی که با هدف تقویت ارکان بنیادین خانواده و ارتقای سطح خودمراقبتی، به دنبال ایجاد یک سپر دفاعی در برابر آسیبهای اجتماعی هستند.
اسدی گفت:این بازنگری علمی، بر این اصل استوار است که «خودمراقبتی» نباید به عنوان یک مهارت فردی نگریسته شود، بلکه باید به مثابه یک « فرایند جمعی و خانوادگی » تعریف گردد که در آن هر عضو خانواده، با تکیه بر دانش تخصصی، به عاملی برای حفظ سلامت کل واحد خانواده تبدیل میشود. بر همین اساس، محتوای آموزشی برنامه خاتم با دقت علمی بازطراحی شده است
همچنین همگام با این بازنگری محتوایی، برنامه ملی خاتم در سال جاری شاهد یک « گسترش استراتژیک در دایره مخاطبان » است. با درک این واقعیت که سلامت یک محله، محصول تعامل تمام اجزای آن است، دامنه مخاطبان برنامه از تمرکز بر گروههای دختران نوجوان و زنان، به سمت پوشش جامعتر سایر اعضای زیستبوم خانواده، یعنی «پسران نوجوان و والدین»، نیز تسری یافته است.
وی افزود:این گسترش دامنه، با دقت در نیازهای روانشناختی و اجتماعی هر گروه همراه بوده است؛ بدین معنا که برای جلوگیری از یکسانسازی پیامها و حفظ کارآمدی مداخلات، « بستههای آموزشی مجزا و کتابچههای راهنمای اختصاصی » برای هر گروه از مخاطبان تدوین شده است. این رویکرد « محتوای هدفمند »، تضمین میکند که پیامهای پیشگیرانه برای پسران نوجوان، با زبان مسئولیتپذیری، و برای والدین، با رویکرد مدیریت سلامت و تقویت پیوندهای خانوادگی، منتقل شود؛ مسیری که هدف نهایی آن، گذار از سلامت فردی به سوی « تابآوری جمعی و سلامت نظام مند محله » است .
اسدی گفت:در سال گذشته ( 1404 ) علیرغم شرایط سخت اجتماعی حاکم بر جامعه ، تیم اجرایی برنامه خاتم موفق به تحت پوشش قرار دادن جمعیتی برابر با ۴۱,۰۰۰ نفر شد. این جمعیت در ۱۱۴۹ محله از ۳۳۴ شهرستان مختلف کشور تقسیمبندی شده و با استفاده از برنامهریزیهای هدفمند و مدیریت بهینه منابع، اثرات مثبتی را در این حوزه به وجود آورد . تحلیل دادههای جمعیتی نشان میدهد که نرخ پوشش در میان دختران ۱۳ تا ۲۰ سال (۰.۵۶٪) و زنان ۲۰ تا ۴۵ سال (۰.۲۳٪)، گویای اولویتبندی هوشمندانه برنامه برای نهادینهسازی خودمراقبتی در نقاط عطف رشدی و اجتماعی است
وی خاطر نشان کرد:برنامه ملی خاتم با تلفیق این دادههای آماری و رویکرد دانشمحور، در تلاش است تا با نهادینه کردن فرهنگ خودمراقبتی در مقیاس محلی، ظرفیتهای درونی جامعه را برای مواجهه با تنشها بسیج کند. استمرار این برنامه در شرایط دشوار اقتصادی، نه تنها یک موفقیت اجرایی، بلکه نشاندهنده اثر بخشی مدل « آموزش جامعهمحور» در ارتقای سرمایه اجتماعی است.
اسدی در پایان گفت:ما بر این باوریم ، که تحکیم پیوندهای میان خودمراقبتی فردی و مسئولیتپذیری اجتماعی، تنها مسیرِ پایدار برای کاهشِ ریسکهای اجتماعی و دستیابی به خانواده و جامعهای تابآور و سلامت محور است . امیدواریم که با تداوم حمایتها و سرمایهگذاریهای لازم، بتوانیم دامنه پوشش برنامه ملی خاتم را گسترش و با همت جمعی، قدمهای مؤثری در جهت ارتقای سطح زندگی و پیشگیری از آسیبهای اجتماعی در جامعه برداریم.
نظر شما